Spearman czy Pearson? Jak wybrać właściwą korelację
Oba mierzą związki między zmiennymi, ale działają inaczej. Praktyczny przewodnik po wyborze korelacji z przykładami.
Podstawowa różnica
Pearson mierzy liniowy związek między zmiennymi ciągłymi i zakłada normalność. Spearman mierzy monotoniczność na rangach — nie wymaga normalności.
Kiedy używać Pearsona?
- Obie zmienne są ciągłe
- Rozkłady są normalne (Shapiro-Wilk p > .05)
- Brak wyraźnych wartości odstających
Kiedy używać Spearmana?
- Dane mają skośny rozkład
- Zmienne są porządkowe (skala Likerta)
- Są wartości odstające
Interpretacja siły
|r| < .3 słaba, .3–.7 umiarkowana, |r| ≥ .7 silna korelacja.